Kalmthoutse heide

Posted on

Een mooi en afwisselend natuurgebied op de grens van Nederland en België, net boven Antwerpen, is de Kalmthoutse Heide. Dit grensgebied biedt voor natuurfotografen vele mogelijkheden om te fotograferen. Denk aan macro, telelens, zonsopkomst/zonsondergang, etc.

Ook in de seizoenen is het zeer afwisselend met in de herfst mooie paddenstoelen en in augustus/september de heide die in bloei staat. 

Een goede start is bij het informatiecentrum de Vroente, Kalmthout (in de weekenden kan het hier heel druk zijn maar als je de heide oploopt kom je nog maar enkele wandelaars tegen).
Adres: De Vroente, Putsesteenweg, Kalmthout, grensparkkalmthoutseheide.com

De laatste keer dat ik er geweest ben op 11 sept. 2020 ging ik er specifiek heen voor de zonsopkomst. 4:45u opstaan, 5:30u vertrek en 6:20u op de parking (Zonsopkomst om 7:12u). Ik had nog een 30 min. om op de juiste plek op de heide te komen, wat ongeveer 2,5 km wandelen was. Dus even doorstappen en met een 15 min speling had ik tijd om mijn camera klaar te zetten.

Ook al wist ik ongeveer waar ik wilde staan, is er altijd twijfel… op de weg naar de uiteindelijke locatie heb ik wat alternatieven bekeken op de route maar omdat ik twijfelde ben ik toch doorgelopen naar de uiteindelijke locatie. Wat een uitstekende plek was die net iets hoger lag en daardoor met de standaard- en telelens kon werken. Voor mij, een enkele boom en open heide erachter. 

Bij aankomst op de locatie is het eerst de diverse opties bekijken van die plek. Keuze maken of het “de plek” is om de camera gereed te maken. Zo ja is het:

  • statief op de gewenste hoogte zetten
  • camera en keuze lens (Voor zonsopkomst is vaak een groothoek of standaardlens mooi, is de zon al wat hoger is de telelens ook een optie)
  • gradient ND filter gebruiken (niet altijd nodig maar voor dit soort fotografie is het een tool om de lucht en het landschap wat gelijkwaardiger te krijgen in lichtintensiteit.)
  • HDR / Bracketing instellen 
  • scherpstellen
  • testfoto maken
  • bij tijd over de verschillende mogelijkheden bekijken

Dat kwartiertje speling op de locatie is geen overbodige luxe. Dit heb je nodig om de bovenstaande stappen te checken en je keuze te maken. Wil je het “blue hour” ook fotograferen reken dan op nog een 30-60 min extra, bij zonsopkomst ervoor of erna bij zonsondergang.

Als de zon opkomst heb je ongeveer een 10 min tot 20 min te tijd voordat deze al te hoog staat. Het gaat razend snel en voelt aan als 5 minuten. Als de zon te hoog staat ga dan over op tele- of tegenlichtfotos. Door deze korte tijd optimaal te benutten is het dus belangrijk om geen tijd te verliezen aan instellingen van de camera of zoeken naar de volgende foto’s. Voor zonsondergang geldt eigenlijk hetzelfde. Je hebt kort de tijd om de foto te maken. 

Zoals je in mijn gallery kan zien (onderaan de pagina) neem ik meerdere foto’s met verschillende instellingen van sluitertijd of diafragma van een kaderage, om later in postproductie de keus te hebben voor de beste foto. Door de instellingen te veranderen kun je bv de lucht net wat beter krijgen of de voorgrond wat scherper. Spelen hiermee en vertrouwen hiermee krijgen kan helpen in een beter resultaat.

ISO pas ik alleen aan wanneer is uit de hand fotografeer of dieren, dan kan ik een hogere sluitertijd hanteren en voorkom ik bewegingsonscherpte. Hou de ISO zo laag mogelijk als je statische objecten fotografeert, mocht er meer wind zijn is het de moeite om het te verhogen zodat de kans op beweging verminderd.

De route die ik gelopen heb:

Eerst de route van de Heide (rood bordje), bij de Vroente alsmaar rechtdoor de heide op. Je loopt door het hek en aan de rechterzijde zal de zon opkomen. 

Op de heide krijg je een splitsing naar links “het schaap” (blauw bordje) en deze volgen. Op de route van het schaap kom je ook koeien of schapen tegen, daarnaast nog een stukje bos, vennetjes en een meer. Veel afwisseling en mogelijkheden voor fotografie. 

Toen ik ging stond het grotere ven, bijna aan het eind vd route, droog. normaal zou je daar veel insecten vinden zoals juffers en libellen. De kleine poeltjes die je in het bosrijke deel ziet kun je kikkertjes en kleine insecten vinden.

Bij elkaar was deze route ongeveer 8 a 9 km.

Route Kalmthoutse heide

Mijn voorbereiding

  1. Ik ga al eens naar de locatie en kijk daar eens rond zonder camera, maak met de telefoon wat foto’s, verzamel de locatiegegevens en interessante punten door ze op te slaan of te noteren in een boekje. (Bv met google maps kun je pins opslaan). Dit kan me helpen door al er vooraf over na te denken en de mogelijkheden die er zijn en wat een mooie plek zal zijn.
    Dit lukt niet altijd bv op reis of als je met een workshop meegaat zal de locatie ook vaak een verrassing zijn. Dit kan ook een manier zijn om geïnspireerd te worden.
  2. Weercheck: het meeste kans op grondmist is als er een hogedrukgebied is, heldere lucht waardoor goede afkoeling in de nacht en weinig wind. Door de KMI weerkaart, diverse apps te bekijken en de analyseren kun je een eigen weersvoorspelling maken. Het kan ook wel eens veranderen zodra je op de locatie ben want in geval van mijn laatste zonsopkomstfotografie op de Kalmthoutse heide was er ineens bewolking aan de lucht. Met gevolg dat je dan minder afkoeling hebt met als gevolg minder grondmist.
  3. Welke tijd komt de zon op of gaat het onder. Door de exacte tijd te weten kun je ook bepalen hoeveel tijd je vooraf op een locatie moet zijn om op de plek voor fotografie te komen. Ik reken meestal een 15 – 30 minuten vooraf er te zijn en klaar te staan. Je hebt maar één kans die dag om het goed te doen. App “Weather Pro” geeft niet alleen het weer maar ook de tijden van zonsopkomst en zonsondergang.
  4. Bereid de camera thuis voor. Ik pak mijn tas niet de ochtend maar de avond ervoor. Heel simpel maar het werkt om geen zaken te vergeten. Het is al vroeg genoeg om op te staan en voor de eerste koffie is het lastig helder na te denken.
    Het kan verrassingen voorkomen als je niet de benodigde materialen mee hebt. Niet alleen cameraspullen maar ook juiste schoeisel (wandelschoenen/laarzen), jas, regenkleding, eten/drinken, etc. Omdat het voor zonsopkomst nog vaak te donker is neem ik ook een hoofdlampje mee, zo kun je toch zien waar je loopt als het nog te donker is.

    Ook je instellingen van je camera alvast goed zetten scheelt werk de volgende ochtend. (Mijn instellingen: Manueel, ISO 100, F8.0, Bracketing voor HDR aan, zelfontspanner op 2 sec.)
    Zelfontspanner op 2 sec. is een manier om niet aan je camera te komen tijdens het maken vd foto. Je kan ook een draadontspanner gebruiken maar heb gemerkt dat de kabel dan nog trilling kan veroorzaken. In liveview modus of met de huidige generatie systeemcamera’s kun je de spiegel opklappen en zo ook trillingen voorkomen. 
  5. Waar kan ik parkeren of hoe kun je er komen? Niet onbelangrijk want met het OV kun je er zo vroeg niet geraken. Een locatie zo dicht mogelijk is praktisch ivm de fototas wel wat weegt. (Volle tas met alle toeters en bellen is toch al gauw 10 kg).
  6. Veiligheid: Ik ben niet bang in het donker maar wel voorzichtig. Denk dan niet altijd een persoon met kwade bedoelingen maar ook dieren kunnen schrikken van je aanwezigheid. Runderen, paarden en wilde zwijnen wil je niet laten schrikken.
    Hier op de Kalmthoutse Heide kwam ik, later in mijn wandeling, runderen tegen midden op het pad, loop er dan met afstand omheen (ga dan van het pad af en loop er ruim omheen) en probeer ze te vriend te houden! 😉

Vergeet ik dan niets? 

Jawel hoor… iets wat ik vaker vergeet maar handig kan zijn is een verrekijker. Vooral als je wild wil fotograferen is dat een must have. Vaak kom je er dan pas achter als je al op stap bent en denkt… Wat zie ik daar? Is dat een dier? O, Ja een verrekijker zou nu handig zijn.

De foto’s

Vanaf foto 2 tem 15, de zonsopkomst zijn gemaakt in een tijdsbestek van 15 – 20 minuten. Foto 1 is net gemaakt voor de zonsopkomst.

Kalmthoutse Heide, herfst 2019